Trong đánh giá nội dung UX, giả định không được kiểm chứng có thể dẫn đến sai lệch trong trải nghiệm người dùng.
Những gì chúng ta không biết nhiều lắm, nên thường tiềm ẩn nhiều rủi ro. Dẫn đến, chúng ta cũng có những nhận định sai. Vì vậy, luôn cần phải kiểm chứng lại những nhận định, hiểu biết của mình.
Để mang đến trải nghiệm tốt cho người dùng, công việc của một người làm UX là:
Luôn luôn kiểm chứng các giả định. Đừng bao giờ tự tin mình là đúng.
Quy trình đánh giá nội dung của mình, cơ bản gồm có 2 bước:
- Bước 1: Đưa ra giả định – Xác định điều gì cần được kiểm chứng để đảm bảo tính chính xác và phù hợp với người dùng.
- Bước 2: Kiểm tra giả định – Tìm kiếm bằng chứng hoặc phản hồi từ người dùng để xác thực tính đúng đắn của giả định ban đầu.
Quá trình này không chỉ giúp xác thực tính đúng đắn mà còn giúp người làm UX hiểu sâu sắc hơn về người dùng. Để làm rõ hơn quy trình, mình chia sẻ ví dụ sau.
Bước 1: Nhận định vấn đề
Gần đây, khi đánh giá nội dung UX cho một dự án, mình vô tình bắt gặp một câu:
“Bạn có phải là công dân, đang cư trú hay có dấu hiệu Hoa Kỳ không?”
“Dấu hiệu Hoa Kỳ” là một cụm từ có vẻ sai. Với mình, dấu hiệu là một cụm từ thường được sử dụng trong các bối cảnh:
- Đặc điểm nhận diện bệnh tình của một bệnh nhân. Ví dụ: Anh A có dấu hiệu nhiễm Covid 19.
- Đặc điểm nhận diện tội phạm. Ví dụ: Chị B có dấu hiệu phạm tội.
“Dấu hiệu” hiếm khi được gắn với các cụm từ địa lý như ví dụ kể trên. Thử lấy một ví dụ cụ thể và gần gũi hơn: Bạn có dấu hiệu Nghệ An?
Sau khi nhận diện sự bất thường của nội dung, mình tiếp tục với bước kiểm chứng.
Bước 2: Kiểm chứng vấn đề
Tra cứu mức độ phổ biến của cụm từ “Dấu hiệu Hoa Kỳ” trên Google.
Kết quả trả về cho thấy hầu hết các văn bản pháp lý đều sử dụng cụm từ này. Thậm chí, mình tìm thấy các văn bản nhà nước đã hợp pháp hoá cụm từ này.
Tuy nhiên trong quá trình tra cứu, mình lại tìm ra một cụm từ khác “yếu tố Hoa Kỳ”, sử dụng để thay thế từ kia. Xét về ngữ nghĩa, cụm từ này có vẻ hợp lý hơn.
Nhưng chưa đủ điều kiện để quyết định, vì vậy đi đến một bước nữa.
So sánh mức độ phổ biến giữa hai cụm từ
Google Trend là công cụ đắc lực giúp mình so sánh sự phổ biến của các cụm từ này, từ đó đưa ra quyết định tối ưu. Hình ảnh ở dưới là kết quả so sánh mức độ phổ biến của từ qua các năm.
Mặc dù hai từ đều ít phổ biến, nhưng từ khoá “Dấu hiệu Hoa Kỳ” nổi trội hơn.
Như mình nhắc đến trong các bài viết trước, tính quen thuộc vô cùng quan trọng trong UX Writing. Việc sử dụng một cụm từ quen thuộc sẽ giúp cho người dùng hiểu vấn đề nhanh chóng. Đặc biệt, một số cụm từ có liên quan về mặt pháp lý, được hợp pháp hoá trong các văn bản nhà nước, sẽ ưu tiên sử dụng.
Việc tra cứu Google không chỉ giúp tìm hiểu sự phổ biến mà còn xác nhận những cụm từ đã được chấp nhận trong văn bản pháp lý.
Vì vậy, cụm từ “dấu hiệu Hoa Kỳ”không có vấn đề gì cả. Chốt cuối, giữ lại cụm từ này.
Mình đưa ví dụ này cho cho các bạn thấy rằng việc kiểm tra các giả định của bản thân vô cùng quan trọng. Việc đưa ra các giả định sai là điều vô cùng bình thường.
Nhưng trên hết, bạn luôn cần kiểm tra lại các giả định của mình để khẳng định mỗi câu, mỗi từ sử dụng trên các giao diện đều có lý do và mục đích cụ thể.
Một vài cách giúp bạn kiểm tra các giả định hiệu quả:
- Kiểm tra bằng Google. Tra cứu mức độ phổ biến từ khoá như ví dụ ở trên.
- Kiểm tra bằng từ điển. Xem lại định nghĩa của từ để xét lại mức độ phù hợp với bối cảnh sử dụng.
- Nhờ đồng nghiệp kiểm tra. Những người làm sản phẩm hoặc hiểu biết trong một lĩnh vực cụ thể sẽ giúp bạn có cái nhìn sáng rõ hơn. Đặc biệt, nhiều từ chuyên ngành bạn chưa chắc đã hiểu rõ bằng đồng nghiệp đâu nhé.
- So sánh từ khoá bằng Google Trend. Chỉ áp dụng khi bạn cần so sánh mức độ phổ biến giữa hai hoặc ba cụm từ trở lên nhen.
- Thử nghiệm trực tiếp với người dùng. Tất nhiên, những ai sử dụng sản phẩm sẽ đưa ra đánh giá khách quan và chính xác nhất.
Tóm lại, những gì chúng ta biết như hạt cát. Còn những gì chúng không biết lại như biển cả. Không có giả định nào là chắc chắn, nhưng mọi giả định đều nên được kiểm chứng để đảm bảo chất lượng trải nghiệm người dùng.
Kiểm tra giả định không chỉ giúp mình mang đến trải nghiệm tốt hơn cho người dùng, mà còn rèn luyện sự khiêm tốn. Luôn giữ cho mình một tâm thế rộng mở, để khám phá thế giới rộng lớn và phức tạp này.