Đợt vừa rồi, mình đã nhận được nhiều câu hỏi của các bạn về công việc của UX Writer và muốn tìm hiểu thêm về nghề này. Vì vậy mình viết bài này giúp các bạn hiểu phần nào về lĩnh vực này nhen.
Trước khi bắt đầu, mình chia sẻ thêm về con đường trở thành UX Writer của mình. Có lẽ nhiều bạn quan tâm.
Mình là dân tay ngang rẽ hướng, xuất phát điểm không có nền tảng về chuyên môn lẫn kỹ năng viết.
Con đường trở thành UX Writer của mình chia làm 2 giai đoạn:
– 2 năm đầu mình học viết, trải nghiệm các thể loại viết khác nhau để tìm ra ngách phù hợp.
– 2 năm sau, mình tập trung phát triển chuyên môn, học và rèn luyện kỹ năng viết UX Writing.
VẬY THÌ UX WRITING LÀ LÀM GÌ?
UX được viết tắt bởi từ User Experience, có nghĩa là trải nghiệm người dùng. UX Writing là quá trình sử dụng các ngôn ngữ, ký tự tạo ra các loại nội dung nhằm đáp ứng trải nghiệm người dùng với sản phẩm. Cụ thể hơn là các giao diện chủ yếu trên các thiết bị công nghệ, ứng dụng và website.
Mình hay gọi nghề này là thiết kế các con chữ. Bởi vì, mỗi chữ mình đặt lên màn hình của một ứng dụng, mình biết người dùng sẽ đi về đâu, hành động tiếp theo của họ như thế nào.
Mỗi thể loại viết sẽ có các nguyên tắc khác nhau, UX Writing cũng vậy. Tụi mình cần biến nội dung trở nên dễ hiểu nhất, giúp đỡ người dùng sử dụng các thiết bị công nghệ trở nên dễ dàng.
Công việc chủ yếu sẽ là:
– Phối hợp với team Product Designer xây dựng các luồng trong sản phẩm, nghiên cứu hành vi người dùng
– Viết nội dung trên giao diện sản phẩm
– Xây dựng bộ Quy chuẩn nội dung để nhất quán trong cách sử dụng từ ngữ, giọng điệu và tông giọng
– Cùng tham gia quá trình test/thử nghiệm sản phẩm, phân tích chỉ số đo lường để tối ưu nội dung hiện có
UX WRITING LÀM Ở ĐÂU?
UX Writing là một lĩnh vực viết khá mới ở Việt Nam. Những công ty cần vị trí UX Writer thường là các công ty lớn trong lĩnh vực công nghệ, ngân hàng, tài chính như Zalo, FPT, Techcombank, VNDirect…
Nếu tiếng anh của bạn đủ giỏi, bạn có thể nhận các công việc UX Writer (remote) trên thế giới hoặc Fiverr. Ngoài ra, bạn cũng có thể tham gia các dự án bản địa hoá nội dung UI cho các tập đoàn lớn trên thế giới.
CƠ HỘI NGHỀ NÀY
1. Lương cao. Nếu so với mức thu nhập của nghề viết khác, UX Writer có mức cao hơn.
Junior UX Writer: ~12 – 20tr
Middle UX Writer: ~20 – 27tr
Senior UX Writer: ~27 – 35tr
Số liệu mình tham khảo thông qua network cá nhân nên có thể chưa chính xác 100%.
2. Cơ hội vươn ra thế giới, tạo ra các sản phẩm hàng triệu người sử dụng. Từ hồi bước chân sang lĩnh vực này, mình ngày đêm không ngừng học. Mình học tiếng Anh, tiếng Trung, học chuyên môn, để một ngày có thể làm cho những thương hiệu lớn trên thế giới như Google, Apple.
3. Tiềm năng tương lai. Có thể bây giờ mọi người nhìn thấy ngách UX Writer khá hẹp. Tuy nhiên, theo dự đoán của diễn đàn kinh tế thế giới, UX vẫn là một trong những chiến lược mà các công ty cần tập trung để nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong tương lai, UX sẽ phát triển hơn nữa và kéo theo thị trường UX Writer cũng lớn dần.
THÁCH THỨC NGHỀ NÀY
(1) Thị trường tuyển dụng rất nhỏ. Nếu Content Writer bạn thấy tuyển ở khắp mọi nơi, thì số lượng tuyển UX Writer đếm trên đầu ngón tay. Năm vừa rồi, mình đếm khoảng 10 công ty tuyển vị trí này. Suy thoái kinh tế, các công ty thắt lưng buộc bụng dẫn đến số lượng ngày càng ít hơn.
(2) Tài liệu chủ yếu bằng tiếng Anh. Lĩnh vực UX hay UX Writing vẫn đang non trẻ ở Việt Nam, bạn muốn học thêm bằng chuyên môn, cần đọc các tài liệu bằng tiếng anh. Đồng thời, liên tục cập nhật các xu hướng mới để cập nhật vào sản phẩm của mình.
CẦN HỌC GÌ ĐỂ TRỞ THÀNH UX WRITER
(1) Biết viết
Bước đầu tiên là học viết. Biết cách dùng từ, đặt câu đúng chính tả. Biết viết câu sao cho hay. Viết đúng nội dung, đúng mục đích truyền tải. Bạn có thể tham khảo cách mình học viết.
(2) Biết viết UX Writing
Khi bạn nắm chắc kỹ năng viết rồi, bạn cần học viết sao cho phù hợp với trải nghiệm người dùng. Lúc này, bạn sẽ cần học thêm các nguyên tắc viết UX Writing, nắm vững quy trình viết và các công cụ sử dụng trong nghề này.
(3) Học về UX Design
Khi là một UX Writer, bạn sẽ cần tham gia vào quá trình xây dựng sản phẩm. Bạn cần biết cách xây dựng sản phẩm như thế nào để nâng cao trải nghiệm của người dùng.
Với mình, UX là một biển trời kiến thức, bởi vì muốn hiểu trải nghiệm con người, chúng ta cần am hiểu nhiều thứ, các cách nghiên cứu, tâm lý học hành vi con người, tương tác giữa người và máy…Rèn giũa cho mình tư duy làm sản phẩm (product – mindset).
Mỗi năm, một vài sản phẩm mới ra đời, có thể làm thay đổi hành vi con người, nên tụi mình cần cập nhật liên tục.
Xác định học cả đời nhen.
CUỐI CÙNG, AI PHÙ HỢP VỚI NGHỀ NÀY
(1) Chịu khó mày mò công nghệ. Mình không phải tuýp rất yêu thích công nghệ, nhưng mình chịu khó làm, nghiên cứu. Mình có thể học và tự làm được website riêng.
(2) Có nền tảng viết. Nếu bạn đang làm trong lĩnh vực viết, bạn có thể bước lên con đường này mà không mất nhiều thời gian như mình.
(3) Tò mò và thích tự học. Muốn đi nhanh, bạn cần có khả năng này. Cho dù bạn đi làm, không ai có thể dạy cho bạn mọi thứ. Đặc biệt, kiến thức UX vô cùng nhiều. Bạn cần chịu khó tìm tòi, chịu khó đào sâu.
LỜI KHUYÊN CỦA MÌNH
Chỉ có 2 chữ thôi: BỀN BỈ
Tuy nhiên, nếu bạn không yêu thích ngành này, khó lòng bền bỉ vượt qua. Đừng chạy theo mức lương hay xu hướng này nọ. Vì bạn sẽ không đủ kiên trì để theo đuổi dài lâu.
Mình hay dặn mọi người hãy thử. Thử đọc, thử nghe, thử nhìn, để xem bạn có thích nghề này hay không.
Nếu bạn thấy thích và có động lực đủ lớn để theo đuổi, vậy thì đi thôi. ^^
Như Lỗ Tấn viết, người ta đi mãi thì thành đường thôi. Bạn cứ kiên trì rồi sự sẽ thành.
Cuối cùng, bài viết này dựa trên trải nghiệm cá nhân, bạn tham khảo thôi nhen.