9 câu hỏi và lời khuyên hữu ích dành cho các bạn UX Writer và những ai đang muốn tìm hiểu về lĩnh vực này. Thông qua câu trả lời của các Senior trên khắp thế giới, bạn được mở mang những góc nhìn sâu rộng về UX Writing và có thêm định hướng cho lộ trình sắp tới của bản thân.
Tìm câu hỏi mà bạn đang băn khoăn, lắng nghe câu trả lời của mọi người nhé.
Câu hỏi 1: Nếu bạn đang cân nhắc chuyển đổi sự nghiệp từ các công việc truyền thống như Marketing, báo chí… sang lĩnh vực UX Writing, những điều bạn nên biết là gì?
Jane Ruffino
Course Director: UX Writing, Berghs School of Communication
Ở cấp độ mới bắt đầu, tôi nghĩ nên tìm hiểu những người khác đã chuyển đổi thành công như thế nào, cố gắng liên hệ trực tiếp đến họ. Điều đó sẽ giúp ích cho bạn. Ví dụ, tôi thường nói chuyện với một số người đã chuyển nghề từ giới học thuật sang.
Bởi vì tôi luôn đứng giữa hai thế giới, và cách tốt nhất tôi có thể nghĩ là chúng ta nên đặt bản thân mình trước nhà tuyển dụng càng sớm càng tốt. Tôi nghĩ mọi người cần được khích lệ rằng nếu bạn có thể hoàn thành luận văn tốt nghiệp hay thiết kế một khoá học, thì bạn cũng có thể tạo một chiếc app.
Một vài nhà tuyển dụng rất giỏi trong việc nhận ra ai là người đã có sẵn kỹ năng nhưng vẫn còn “chân ướt chân ráo” bước vào ngành; nhưng không phải bất kỳ ai làm công việc tuyển dụng đều biết rõ người nào có thể làm được công việc đó và phát triển tốt trong vai trò đó. Họ nên như thế, nhưng chúng ta vẫn chưa đạt đến mức độ đó. Chúng ta không thể yêu cầu mọi người ngồi đó và tạm dừng sự nghiệp của họ trong khi đang cố gắng thu hút mọi người tham gia lĩnh vực này.
Khi tôi tiến hành khảo sát với 100 người làm nội dung sản phẩm, tôi đã hỏi mọi người nói cho biết chức danh, vai trò của họ ở công việc cuối cùng, và hơn một nửa số đó đến từ “marketing” hoặc “truyền thông”. Vì vậy, nếu bạn cảm thấy bạn cần một vài số liệu chứng minh bạn là thước đo tiêu chuẩn, có thể thử tham khảo khảo sát đó.
Tất nhiên, tôi có thể đề xuất một khoá học cho bạn nếu bạn thực sự muốn đầu tư thời gian và tiền bạc. Chúng có thể giúp bạn tăng tốc, nhưng không hiệu quả với tất cả mọi người.
Bạn vẫn có thể đạt được điều bạn mình mong muốn từ:
- The Daily UX Writing Challenge
- Làm việc không lương với một số dự án tình nguyện
- Cùng bạn bè làm việc dựa trên một ý tưởng
Tin xấu là bạn cần một công việc để học cách làm việc thực sự, nhưng tin tốt là tuy công việc khác nhau nhưng yêu cầu sự tổ hợp các kỹ năng khác nhau. Cho dù bạn có kỹ năng đến đâu, bạn sẽ có vài tháng cảm thấy không biết gì và không hiểu gì.
Lời khuyên chính ở đây là: Đừng làm việc miễn phí cho những người có đủ khả năng chi trả. Hãy làm việc miễn phí cho các hoạt động hay dự án đóng góp một cái gì đó trong thế giới mở. Có rất nhiều lý do để bạn làm việc miễn phí nhưng cũng có lúc bạn là người làm công, bạn xứng đáng được trả lương.
Tôi cũng mong rằng chúng ta đừng quá cầu kỳ về bản chất công việc thực tế. Vai trò của nội dung sản phẩm liên quan đến quản lý các bên liên quan, phân tích nhu cầu, ưu tiên công việc và tất cả những điều được gọi là ‘kỹ năng mềm’ vì chúng không thể được chuyển thành chỉ số số học vô nghĩa. Công việc thực sự của việc tái tạo ngôn từ không phải là phần khó khăn của công việc.
Tôi nghĩ bạn cũng không nhất thiết phải làm việc trong một công ty “sản phẩm”. Có rất nhiều nơi cần UX Writing. Có thể bạn phải nỗ lực hơn để thuyết phục trong lĩnh vực thương mại điện tử chẳng hạn, nhưng bất kỳ nơi nào có thiết kế UX đều cần UX writing, và tôi nghĩ nếu chúng ta muốn lĩnh vực của chúng ta phát triển, chúng ta phải đem UX writing đến nơi mà nó cần thiết.
Patrick Stafford
Co-CEO, UX Writers Collective
Lời khuyên đầu tiên của tôi là bạn biết nhiều hơn những gì bạn nghĩ.
Kỹ năng có thể chuyển đổi, vì vậy đừng xem nhẹ kinh nghiệm bạn đã có. Điểm mạnh của bạn sẽ là bạn hiểu ngôn ngữ và cách mọi người phản ứng với nó, đó là cốt lõi của thiết kế nội dung.
Tuy nhiên, bạn phải giải thích được rõ tại sao bạn chọn những từ ngữ cụ thể, đó là điều quan trọng.
Bạn không phải là nhà văn, bạn là nhà thiết kế. Hãy suy nghĩ như một nhà thiết kế.
Annabelle Cliffe
Senior UX Writer, Skyscanner
“Một điều cần lưu ý trong UX Writing, đây là một bài tập phối hợp, không phải môn thể thao ‘solo’.
Chia sẻ và nhận phản hồi từ công việc là chìa khoá để tạo ra các nội dung phù hợp với mọi người – nhưng trên hết là người dùng.”
Vì vậy, thuyết phục bản thân và thuyết phục nhà tuyển dụng, bạn xứng đáng để thử sức sẽ là chìa khóa cho những ai đang tìm kiếm công việc viết lách đầu tiên.
Câu hỏi 2: Với những ai muốn thử sức trong lĩnh vực UX Writing mà chưa có kinh nghiệm liên quan, làm thế nào để vượt qua vòng phỏng vấn? Làm sao để biến những kinh nghiệm đã có trở nên có liên quan và thuyết phục nhà tuyển dụng họ xứng đáng có được một cơ hội?
Patrick Stafford
Co-CEO, UX Writers Collective
“Áp dụng công thức này:
- Thừa nhận việc thiếu kinh nghiệm thực tế.
- Sử dụng những ví dụ liên quan
- Nêu rõ từ trải nghiệm đó làm sao hình thành tư duy của bạn.
Tư duy và cách tiếp cận là chìa khoá. Tôi không quan tâm bạn có thiết kế “luồng onboarding” trước đó hay không, nhưng tôi quan tâm nếu bạn có tư duy đúng.
Ví dụ, nếu tôi hỏi:
Bạn hãy kể cho tôi một lần nào đó bạn viết về thông báo lỗi của một sản phẩm?
Bạn có thể trả lời:
Với một người viết blog, tôi chưa có nhiều trải nghiệm viết cho sản phẩm. Tuy nhiên, tôi từng viết thông báo cho chính blog của mình. Phương pháp của tôi sẽ giống nhau: xác định thông tin quan trọng, mang lại cho người dùng sự thoải mái và hành động, đặt thêm kỳ vọng và cách thực hiện với giọng điệu nhất quán. Tôi thấy những kỹ năng này có thể áp dụng tốt khi viết thông báo cho sản phẩm.”
Jane Ruffino
Course Director: UX Writing, Berghs School of Communication
“Tôi nghĩ đây là nơi hữu ích có thể trò chuyện với những người đã chuyển đổi thành công. Hãy nhớ ai đó viết nội dung tương tác cho chiếc thang máy của bạn. Tạo mẫu đó. Kiểm thử chúng. Lặp lại điều đó. Có nhiều điều liên quan đến UX bởi vì “thiết kế trải nghiệm” là một mảnh ghép trong rất nhiều lĩnh vực: truyền thông, giảng dạy, marketing, báo chí… nhưng bạn có thể giúp họ nhận ra điều đó.
Gần đây, tôi nhìn thấy một bài viết trên LinkedIn của một người chuyển từ thợ làm tóc sang UX, và điều đó thật tuyệt vời. Cắt tóc là một thiết kế có nhiều rủi ro. Không được tạo mẫu hay kiểm thử, người dùng ngồi ngay trước mặt bạn. Bạn nghĩ thiết kế cho những màn hình có kích thước khác nhau là rất khó? Hãy thử những khuôn mặt, kiểu đầu khác nhau, và cả độ dày, kết cấu của tóc…
Tìm những thứ bạn đã từng làm có thể liên quan đến ai đó trong quá trình tuyển dùng và tạo kết nối với họ. Cho họ thấy cách bạn giải quyết vấn đề và tư duy đằng sau đó – đó là điều quan trọng của công việc.
Đừng lạm dụng chúng bởi vì bạn có thể kích động ai đó bước cuộc tranh luận nhàm chán về “ai cũng có thể là nhà thiết kế”. Chỉ giúp họ nhận ra bạn có những gì họ cần. Cho họ thấy bạn có thể nói bằng ngôn ngữ UX.
Hãy xem những yêu cầu trong bản mô tả chi tiết công việc và tìm ra điểm chung. Ví dụ, với kinh nghiệm trong mảng báo chí, bạn có nói về “cấu trúc thông tin”, bạn có thể nói về “các tiêu đề bị giới hạn như thế nào”, bạn có thể nói về “tổng hợp thông tin từ nghiên cứu thành một nội dung mạch lạc.”
Bạn thậm chí có thể có những kinh nghiệm sử dụng đến kỹ năng phân tích để đo lường mức độ ảnh hưởng.
Hãy cố gắng hiểu rõ bạn đang nói chuyện với ai, bạn biết cách ưu tiên những gì bạn nói. Đôi khi bạn đang nói chuyện với một người quản lý biết đồng cảm và nhân hậu – người luôn sẵn sàng trao cơ hội đến bất kỳ ai mà họ có thể.
Đôi khi bạn đang nói chuyện với một nhà tuyển dụng – người đang cố gắng tỏ ra quan trọng hoặc tìm kiếm các từ khoá và không biết điều họ đang tìm kiếm là gì.
Giống như công việc, bạn sẽ thay đổi những gì bạn nói tuỳ thuộc vào độc giả; hãy làm điều đó đây nữa.
Tôi từng nhận một lời khuyên tuyệt vời từ một chuyên gia quản lý sản phẩm Matt LeMay. Chúng tôi nói về khó khăn để khiến cho cho mình trở nên hấp dẫn và đáng tin cậy, và tôi nhắc đến những áp lực làm một công việc sáng tạo cho mọi người, ngay cả khi không cần thiết. Ông ấy nói:
“Hãy nhớ rằng, bạn không cần phải gây ấn tượng cho mình, bạn chỉ cần làm gây ấn tượng cho họ.” Nói một cách khác, bạn sẵn sàng nói cho họ những gì họ muốn nghe. Làm cho mình kinh ngạc trong thời gian riêng của bạn.””
Annabelle Cliffe
Senior UX Writer, Skyscanner
“Bạn có nhiều kỹ năng mềm để áp dụng hơn bạn nghĩ. Những kỹ năng như storytelling, trình bày và lắng nghe đều là những kỹ năng quan trọng trong UX Writing. Và kỹ năng “cứng” về kỹ thuật như sử dụng Figma hay kiểm thử người dùng có thể học được bằng cách tham gia.
Vì vậy, hãy nhấn mạnh những kỹ năng mà bạn đã có – nhưng hãy trung thực về những lố hỗng trong bộ kỹ năng của mình và bắt đầu tự học.”
John Campbell
Lead UX Writer, Airbnb
“Tôi đã từng làm việc và tuyển dụng những tiến sĩ ngành ngôn ngữ Anh, những nhà sử học, những nhà văn marcom, những người làm việc trong ngành quan hệ công chúng, giáo viên, và những người có nền tảng xuất thân khác nhau.
Hãy làm tốt các công việc, đưa ra lập luận tốt khi cần thiết, bạn sẽ thực sự bất ngờ với chính mình.”
Câu hỏi 3: Nếu bạn đang ứng tuyển vào vị trí UX Writer, bạn cần chuẩn bị những gì?
Nicole Whitton
Lead UX Writer, Tide
“Dành thời gian tìm hiểu về công ty để đặt câu hỏi phù hợp, và quan trọng nhất, bạn có thể tự tin là chính mình.
Về các câu hỏi, sẽ hữu ích nếu đánh giá và tìm hiểu cấu trúc phòng UX như thế nào (bạn sẽ báo cáo cho ai?) và xem chúng có được quản lý hay không. Điều này cũng sẽ giúp bạn hiểu được văn hoá xoay quanh các nội dung tương tác của họ.
Hãy chắc chắn bạn đã điểm qua một số trải nghiệm UX trên website công ty, từ đó bạn có thể tự tin nói về giọng điệu và bất kỳ điểm nào bạn thấy cần cải thiện (nhưng hãy nói điều đó một cách tế nhị, bạn không biết ai là người viết chúng và ai đang phỏng vấn bạn.
Thêm vào đó, nhấn mạnh những nội dung nổi bật. Nếu bạn không biết rõ ngành này, hãy xem qua một số đối thủ cạnh tranh của họ.”
Sophie Tahran
UX Writing Lead, The New Yorker
“Nếu tôi đang ứng tuyển vào vị trí UX Writer, tôi sẽ chuẩn bị portfolio.
Những case study cho phép các đồng nghiệp tương lai nhìn thấy bề chìm của tảng băng: ai là người cộng tác với bạn, giai đoạn khám phá và xác định của bạn trông như thế nào và hệ thống cách tiếp cận của bạn.
Tôi cũng thích nói về quá trình viết UX Writing theo tổng thể để củng cố sự thật rằng UX Writers cần được tham gia vào quá trình thiết kế sớm nhất có thể để có thể làm tốt nhất. Nếu chúng ta có thể điều chỉnh điều đó ngay giai đoạn phỏng vấn, thì sẽ là tín hiệu tốt tôi với trong đồng đội tương lai.”
Francesca Catanuso
Senior UX Writer, Spotify
“Tôi sẽ điều chỉnh portfolio của mình và đảm bảo những gì tôi thể hiện phù hợp với những gì công ty đang tìm kiếm. Nếu họ tập trung vào trải nghiệm đa nền tảng, dạng long-form hoặc copy, tôi sẽ khiến cho portolio của tôi ít nhất có liên quan đến những yếu tố này.
Phỏng vấn từ xa mang đến cho ứng viên cơ hội không phải ghi nhớ toàn bộ bài thuyết trình của mình. Tạo một tài liệu tham khảo, bạn có thể viết câu chuyện của chính mình. Những câu hỏi cần chuẩn bị như “điểm yếu lớn nhất của bạn là gì?” hoặc “đâu là những công việc vô hình?”.
Danh sách những nhiệm vụ “đã hoàn thành” sẽ không thu hút nhà tuyển dụng, vậy thì kể một câu chuyện với các nhân vật chính (những người dùng!): một khởi đầu, diễn biến và kết thúc (hoặc điều gì tiếp).
Kể các thách thức và cách bạn, đồng đội của mình vượt qua điều đó, đồng thời kết hợp dữ liệu định tính và dữ liệu số liệu trong suốt quá trình. Điều đó cho thấy kỹ năng thuyết trình của bạn, nhận thức về thương mại hoá, và khả năng bán mình.
Cuối cùng, nếu đó là một tổ chức lớn, bạn có thể kiểm tra báo caó của họ ở Ủy ban Chứng khoán và Trao đổi (SEC) để tìm các đối thủ được nêu tên. Kiểm tra sản phẩm của họ sẽ cho bạn thấy điều gì họ đang cải tiến hoặc pain-points của họ là gì. Bạn có thể sử dụng kết quả này trong quá trình phỏng vấn.”
Câu hỏi 4: Những kỹ năng bạn cần có để nổi bật trong quá trình phỏng vấn vị trí content designer/UX writer/content strategist?
Nicole Whitton
Lead UX Writer, Tide
“Bất kỳ bằng chứng nào cho thấy khả năng tiếp cận, sử dụng Tiếng Anh đơn giản và tư duy thiết kế (bao gồm thiết kế dựa trên dữ liệu) sẽ đặt bạn đúng chỗ.
Sau đó, nghĩ về những công việc cụ thể ở vị trí đó. Ví dụ, bạn ứng tuyển vào một công ty đa quốc gia, kinh nghiệm dịch thuật và bản địa hoá các loại nội dung sẽ là một tài sản thực sự.”
Sophie Tahran
UX Writing Lead, The New Yorker
“Chúng tôi thường nhìn vào hai mặt của đồng xu. Một mặt yêu cầu sự thành thạo về ngôn ngữ. Mặc khác là mức độ hiểu biết về chiến lược sản phẩm và tư duy thiết kế.
Một điều thường thấy đối với ứng viên gia nhập lĩnh vực UX Writing sẽ đến từ mảng này hoặc mảng khác (ví dụ Copywriter chẳng hạn), trong trường hợp đó chúng tôi muốn thấy khả năng hợp tác chặt chẽ của bạn với một product designer.
Không nhất thiết, bạn đã từng làm việc trong khối Product Design. Điều này có thể thể hiện thông qua các khóa học miễn phí hoặc các case study ở Portfolio. Đó là điểm khác biệt giữa một người viết và một UX Writer, vậy nên chúng rất quan trọng.”
Jane Ruffino
Course Director: UX Writing, Berghs School of Communication
“Điều quan trọng là “chọn đúng từ cho đúng người, đúng thời điểm”, không phải là “chọn đúng từ cho tất cả mọi người, cho dù điều họ thực sự muốn là gì”, vì vậy hãy thông minh khi bạn nói về những điều đó.
Hãy nói về thông báo lỗi, bạn không cần phải viết chúng bởi vì bạn đã tìm ra nguyên nhân gốc rễ và điều hướng tổ chức.
Hãy nói về việc bạn đã dừng sử dụng các dữ liệu vô dụng cho người dùng như thế nào.
Tránh những quyết định tồi tệ hoặc có thể gây hại cũng tạo ra sức ảnh hưởng, cho dù bạn không thể đo lường nó.”
Dan Adams
UX Writer, Google
“Bạn nên chuẩn bị thuyết trình về một số dự án nổi bật và có tác động lớn mà bạn đã tạo ra.
Hãy nói về quá trình làm việc cũng như những đóng góp của bạn. Đừng sợ nói về những điều đáng lẽ bạn có thể làm tốt hơn hoặc học được từ chúng. Biết rõ những kỹ năng nào bạn nên phát triển trong những năm tới cho sự nghiệp của bạn cũng vậy.”
Francesca Catanuso
Senior UX Writer, Spotify
“Khi tôi phỏng vấn ứng viên ở Booking.com, nhận thức về khách hàng và yếu tố kinh doanh là điều giúp các cây viết nổi bật.
Không giống như thiết kế hay kỹ sư, nghề nghiệp của chúng ta hướng đến một sự đa dạng văn hoá, không phải một nghề nghiệp cần có nền tảng hay học thức cụ thể. Những người nổi bật thường biết cách sử dụng dữ liệu để cải tiến nội dung của họ và mang đến giá trị cho khách hàng, kiếm tiền cho doanh nghiệp.
Một điều nữa giúp họ nổi bật là kỹ năng giao tiếp và khả năng suy nghĩ thấu đáo.
Người phỏng vấn không tìm kiếm một câu trả lời cụ thể. Họ xem cách bạn suy nghĩ về vấn đề. Vì vậy:
- Làm rõ câu hỏi
- Đề cập đến những người bạn sẽ tiếp cận
- Cách bạn đo lường thành công
- Các bước tiếp theo bạn sẽ làm.”
Yuval Keshtcher
Founder, UX Writing Hub
“Tôi nghĩ kỹ năng hàng đầu trong vai trò này đó là khả năng giao tiếp tốt với người dùng cuối và đồng đội của bạn.
Điều quan trọng nhất mà UX Writer cần truyền đạt đó là mối liên hệ giữa mục tiêu kinh doanh và nhu cầu người dùng. Nhưng giao tiếp với đồng đội và stakeholder cũng quan trọng không kém. Tầm quan trọng của việc diễn đạt giá trị của bạn – tại sao những đề xuất thay đổi của bạn sẽ mang lại lợi ích cho sản phẩm và UX – không bị xem nhẹ. Nếu bạn thể hiện được những kỹ năng này trong phỏng vấn, kèm theo đó là cam kết, đam mê, sự tự tin, bạn sẽ toả sáng.
Giao tiếp là chìa khoá của một UX Writer.”
Câu hỏi 5: Nếu ai đó muốn hướng đến vị trí Senior, họ nên có lối tư duy và thể hiện như thế nào?
Nicole Michaelis
Senior UX Writer, Spotify
“Tôi nghĩ trở thành một Senior UX Writer sẽ liên quan đến tính trách nhiệm, thể hiện bạn sẵn lòng và có khả năng giải quyết những dự án liên quan đến nhiều lĩnh vực và có sự tham gia của nhiều bên.
Đó là khả năng nhìn xa hơn phạm vi công việc của bạn và suy nghĩ về cách cải thiện sản phẩm tổng thể.
Tôi mong muốn Senior UXW chủ động mở rộng kỹ năng và kiến thức của họ ngoài viết và UX. Càng hiểu rõ hơn về kỹ thuật hoặc mảng marketing, càng có khả năng tác động lớn hơn.
Một Senior UXW xuất sắc sẽ là một nhà chiến lược, quản lý dự án, một lãnh đạo hay nhà giáo dục, thiết kế – tất cả đến cùng lúc.”
John Campbell
Lead UX Writer, Airbnb
“Hiển nhiên là khả năng thành thạo công việc của bạn – đơn giản như viết tốt – và có sự nhạy bén trong việc đánh giá các tiêu chuẩn tạo nên một trải nghiệm người dùng tốt, nhưng bạn cũng cần biết cách kể câu chuyện đó nữa.
Sự thật (đôi khi đau lòng) là cần thêm chút “chính trị” và “cổ động” cho công việc của bạn thường được yêu cầu để leo cao hơn ở các tổ chức lớn. Không đơn giản chỉ là UX Writing, nhưng đó là kỹ năng đáng trân trọng, mặc dù chúng không đến tự nhiên với nhiều cây viết mà tôi biết.
Làm việc với các dự án cao cấp hoặc với các lãnh đạo trong các dự án quan trọng đôi khi có thể thăng tiến nhanh hơn.
Tôi cũng đánh giá cao sự đồng điệu trong cách làm việc giữa các đồng nghiệp UX và bạn, đặc biệt là các nhà thiết kế hoặc kỹ sư – điều đó có thể giúp ích khi đưa ra lý do để thăng tiến; đặc biệt là thời điểm viết đánh giá đồng nghiệp.
Hiểu biết cơ bản về các công cụ họ sử dụng (Figma, Sketch, GitHub, Jira, et. al.) cho thấy bạn đã nhận thức sẵn việc viết tốt, thiết kế và kỹ thuật không tồn tại trong các mảng riêng biệt. Chúng phụ thuộc lẫn nhau rất lớn.
Nói cách khác, trở thành một cây viết đa ngành.”
Dan Adams
UX Writer, Google
“Lưu các ví dụ về công việc của bạn, kể cả khi bạn không nghĩ dự án này là một trong những dự án bạn yêu thích. Tôi đã từng có đôi lần tiếc nuối khi không có ví dụ để trình bày cho nhà tuyển dụng tiềm năng bởi vì nghĩ rằng không cần đến chúng nữa.
Tốt nhất hãy nghĩ rằng điều gì khiến bạn nổi bật so với những cây viết khác: Bạn có ngách không?
Ví dụ, với tôi, tôi thích làm việc trong lĩnh vực Fintech. Tôi vui khi tạo ra những ứng dụng và sản phẩm khiến cho cuộc sống dễ dàng hơn với nhiều người, sử dụng dữ liệu để trao quyền cho người dùng, giúp họ đưa ra quyết định thông thái hơn.
Hãy nghĩ về những kỹ năng quan trọng giúp bạn nổi bật với UX Writer khác và đưa chúng vào trong CV của bạn. Với tôi đó là khả năng tiếp cận.
Để phát triển kỹ năng này, tôi cập nhật thông tin về chủ đề đó, thậm chí chỉ là lướt qua LinkedIn của tôi hoặc đọc các blog UX (và, nếu bạn có tìm thấy gì đó hữu ích, đừng quên gửi cho đồng nghiệp của bạn!).
Tất nhiên, viết thực sự chỉ là một phần nhỏ mà UX Writer sẽ làm. Phần lớn thời gian sẽ dành cho sự phối hợp. Học từ những người khác là một trong những điều tôi thích thú nhất trong công việc này.”
Yuval Keshtcher
Founder, UX Writing Hub
“Tôi đã làm việc freelance và độc lập trong suốt sự nghiệp của mình, vì vậy tôi không thể rút ra kinh nghiệm cá nhân cho câu hỏi này. Nhưng từ những gì tôi đã thấy, từ đồng nghiệp của tôi ở UX Writing hub và từ học sinh của tôi – những người hiện đang đảm nhiệm vị trí Senior, càng củng cố niềm tin của tôi về vấn đề này.
Elon Musk đã tóm tắt một cách hoàn hảo: “Bạn được trả lương tỷ lệ thuận với độ khó vấn đề bạn cần giải quyết.” Hoặc, như tôi thường nói, trách nhiệm đi kèm với tiền bạc.
Trách nhiệm và sức ảnh hưởng của bạn càng lớn trong tổ chức, giá trị bạn tạo ra càng tăng thêm. Do đó, bạn càng kiếm được nhiều tiền, đạt được vị trí cao hơn.
Vì vậy, hãy định vị bản thân ở những nơi mà tổ chức phụ thuộc vào bạn. Như người ta vẫn nói, làm cho bạn trở nên vô giá.
Ví dụ, nếu bạn làm việc cho dự án SaaS, hãy chịu trách nhiệm mang lại những tác động lớn như trang bán hàng (tăng tỷ lệ chuyển đổi) hoặc luồng Onboarding (tăng tỷ lệ giữ chân). Nếu bạn muốn vị trí Senior, hãy thể hiện giá trị của bạn trong công ty.
Điều đó cũng đi kèm với kỹ năng giao tiếp tốt với mọi người. Chúng ta luôn có những người sếp tốt và sếp tồi. Hãy trở thành người tốt!”
Câu hỏi 6: Với những ai đã và đang làm việc trong lĩnh vực UX Writing, bạn có lời khuyên nào cho họ trong quá trình tạo portfolio không? Lĩnh vực nào họ nên tập trung để nổi bật hơn?
Annabelle Cliffe
Senior UX Writer, Skyscanner
“Thể hiện chiều rộng cũng như chiều sâu.
Sẽ rất tốt nếu được làm việc trên nhiều sản phẩm khác nhau, nhưng bạn cũng cần thể hiện khả năng tư duy sâu sắc và cách bạn có thể giải quyết một vấn đề phức tạp và nhiều điều chưa rõ ràng.”
Jane Ruffino
Course Director: UX Writing, Berghs School of Communication
“Tôi tự thấy mình không làm việc trong môi trường làm việc thông thường. Nhưng tôi có nhiều cảm xúc lẫn lộn về portfolio và cách chúng gây ảnh hưởng đến những gì chúng ta thực sự làm trong UX Writing. Một tác phẩm trong portfolio chỉ trông đẹp như thiết kế visual mà chúng tôi đã tham gia, điều này có nghĩa là vai trò của chúng tôi trong dự án thường không nổi bật như chúng tôi mong muốn.
Theo góc nhìn của tôi, điều đó mang đến sự bất lợi cho những người đã tham gia vào các dự án lớn với đội ngũ thiết kế fancy. Tác động của bạn chỉ có thể mạnh mẽ như tầm ảnh hưởng của bạn, và nếu bạn thất bại để thay đổi toàn bộ công ty bằng ngôn từ của bạn thì điều đó không phải do bạn.
Tuy nhiên, tin tốt là những nhà tuyển dụng tốt bụng và thông minh sẽ tìm ra bằng chứng về cách bạn nghĩ và định hình mọi thứ.
Vì vậy, bạn có thể hiển thị bản phác thảo trên Miro (hay viết tay), miễn là cấu trúc nội dung tốt. Bạn có thể liên kết đến bản nội dung copy hoặc đưa ra ví dụ của chúng. Bạn có thể trình bày templates bạn đã từng làm hoặc nói về các quy trình bạn đã từng thực hiện. Hãy nói về lý do bạn đưa ra quyết định, bạn sẽ gây ấn tượng với họ.
Hy vọng, những nhà tuyển dụng đang dùng portfolio của bạn để tìm một vài ví dụ cho công việc của họ hoặc xác minh những điều tích cực họ đã nghĩ về bạn bởi vì bạn thật tuyệt vời – không có lý do gì để từ chối bạn.”
Patrick Stafford
Co-CEO, UX Writers Collective
“Ảnh hưởng. Ảnh hưởng. Ảnh hưởng. Những con số. Năng lực của bạn được thể hiện thông qua cách bạn tác động đến sự thay đổi, sẽ giúp bạn vượt qua các ứng viên khác.
Thể hiện sức ảnh hưởng, bạn đã dành chiến thắng rồi.”
Yuval Keshtcher
Founder, UX Writing Hub
“Đầu tiên, hãy là chính bạn và hãy rõ ràng. Bắt đầu với kinh nghiệm UX của chính bạn và luôn cung cấp bối cảnh (bạn làm một mình, thành viên của nhóm, v.v.). Đưa ra vấn đề bạn cố gắng giải quyết, những lỗi bạn mắc phải trong quá trình thực hiện, công cụ bạn sử dụng, ghi chú về các lần lặp lại, kết quả cuối cùng, và (nếu bạn có thể) tác động công việc của bạn đến tổ chức, bao gồm dữ liệu.
Và cho bất kỳ ai đang muốn học thêm về lĩnh vực này, chúng tôi mang đến khoá học miễn phí UX Writing – tìm hiểu thêm nhé.”
Câu hỏi 7: Mọi người đang gặp trở ngại trong việc tiếp thị bản thân. Bạn có gợi ý nào cho những người đang mong muốn nổi bật hơn trong cộng đồng?
Nicole Whitton
Lead UX Writer, Tide
“Lĩnh vực UX Writing vẫn còn nhiều hạn chế, vì vậy đây là cơ hội tuyệt vời để trở thành một nhà lãnh đạo tư tưởng hoặc một người dẫn đầu về nội dung UX
Có rất nhiều cách để thực hiện. Bạn có thể tham gia vào các cuộc trò chuyện trên LinkedIn, mời phỏng vấn cho podcast hoặc talkshow, viết blog trên Medium, thậm chí dấn thân vào con đường sáng tạo với một tài khoản TikTok riêng về viết UX!”
Sophie Tahran
UX Writing Lead, The New Yorker
“Điều đó tuỳ thuộc vào mục tiêu của bạn. Nếu bạn quan tâm đến việc trở thành một người có tiếng nói trong cộng đồng UX Writing, có thể thông qua viết lách hoặc phát biểu: tham gia vào các buổi trò chuyện hoặc viết bài đăng, sau đó xây dựng con đường của bạn từ đó.
Nếu bạn tìm kiếm một vai trò mới (hoặc dẫn đầu), tôi không nói rằng bạn nhất định phải một người của công chúng.
Một vài mối quan hệ sơ khai của tôi bắt đầu từ những buổi cà phê chuyện trò với các UX Writer khác, những người tôi tôn trọng. Gặp gỡ họ giúp tôi đảm bảo rằng tên của mình luôn được nhắc đến khi có một vị trí mới xuất hiện.”
Francesca Catanuso
Senior UX Writer, Spotify
“Tham gia các nhóm trên Facebook, Clubhouse hoặc LinkedIn là cách tuyệt vời để xem những gì đang diễn ra ở trong nước và trên toàn thế giới.
Theo dõi các UX Writer khác trên LinkedIn là cách tuyệt vời để cập nhật những thông tin mới về ngành mà không phải “kết nối” một cách gượng gạo.
Tham dự và phát biểu tại hội nghị cũng là một cách để gia tăng mức độ nhận diện trong cộng đồng UX Writing.”
Câu hỏi 8: Trên con đường theo đuổi sự nghiệp, bạn có bất kỳ kỳ vọng nào mà bạn thấy khác so với hiện thực, theo cả hai hướng tích cực và tiêu cực?
Nicole Michaelis
Senior UX Writer, Spotify
“Tôi đã từng kỳ vọng mọi thứ sẽ rõ ràng hơn. Thực tế công việc nội dung và đặc biệt UX, có rất nhiều thứ đang thay đổi – và thay đổi nhanh chóng.
Cũng có rất ít hướng dẫn hay quy trình tốt. Nhiều công ty chưa tìm ra quy trình làm việc suôn sẻ.
Phần lớn công việc của một UX Writer như tôi là thiết lập quy trình, đào tạo mọi người về những gì tôi có thể (và nên) làm. Bản thân tôi thích công việc này, nhưng tôi cũng biết nhiều người không thích điều đó và tìm cách chuyển sang lĩnh vực khác vì lý do này.
UX Writing liên quan đến việc bạn làm thế nào. Một số người thích tự do, còn những người khác hoảng sợ vì sự không chắc chắn.”
Sophie Tahran
UX Writing Lead, The New Yorker
“Khi tôi học ở trường đại học, tôi luôn muốn được nghe rằng có nhiều cách trở thành một cây viết hơn là một nhà văn, nhà báo hay một copywriter.
Khi tôi bắt đầu thử thách bản thân trong UX Writing, tôi rất muốn nghe quan điểm của tôi là đáng giá trong việc phê bình thiết kế – chứ không chỉ liên quan đến một vài từ ngữ trên màn hình.”
John Campbell
Lead UX Writer, Airbnb
“Lĩnh vực UX Writing năm 2021 đang ở vị trí giống như lĩnh vực thiết kế/trải nghiệm sản phẩm ở năm 2011. Có thể khoảng cách còn lớn hơn so với thời điểm đó.
Chúng ta đang tiến đến một thời kỳ mà nhiều công ty nhận ra sẽ hữu ích hơn nếu có những UX Writer riêng. Nhưng phần lớn họ đều không hiểu UX Writer chính xác là làm gì hoặc làm thế nào để hỗ trợ họ.
Tôi sẽ cố gắng xác định kỳ vọng với những người mới bước chân vào lĩnh vực này rằng công việc của họ có thể sẽ không được nhìn thấy hoặc không được hiểu rõ như công việc của đội thiết kế, và đó không phải là lỗi của họ.
Tôi nghĩ điều này có thể khiến một số bạn lo lắng, nhưng đó không phải là lỗi của họ – đó là nỗi đau của sự phát triển. Tất cả chúng ta đều cảm nhận được ở mức độ nào đó.
Tôi muốn nói rằng không phải tất cả các công ty đều đánh giá thiết kế theo cùng một cách, và điều này ảnh hưởng đến lượng công việc mà ai đó sẽ có cơ hội triển khai và mức độ tự chủ mà họ có; đặc biệt khi những lãnh đạo có chính kiến mạnh mẽ hoặc khẩu vị khác với họ. Tôi không chắc mình đã từng kỳ vọng điều này hay không – nhưng đó là điều tôi đã không cân nhắc nhiều cho đến sự nghiệp của tôi sau này.”
Dan Adams
UX Writer, Google
“Tôi bắt đầu làm việc với vai trò copywriter/content writer truyền thống. Những công việc này thường đi kèm với một yêu cầu cụ thể: “Viết trang giới thiệu cho website mới”, “viết mô tả cho tờ rơi để gửi đến khách hàng”, v.v.
Khi tôi bắt đầu làm việc trong UX, tôi nhận ra khối lượng công việc của bạn lớn hơn nhiều. Một yêu cầu có thể mênh mông như “cải thiện tỷ lệ chuyển đổi lên 20% trong năm tới”. Cách bạn tiếp nhận nhiệm vụ này tuỳ thuộc vào bạn và đội nhóm của mình.
Chúng cũng có thể là một thứ gì đó rất nhỏ như viết lại một dòng văn bản pháp lý dễ hiểu hơn cho người dùng. Hoặc cũng có thể là thiết kế lại luồng onboarding bởi vì bạn xác định được những nơi người dùng từ bỏ.
Tự do lựa chọn thực sự tuyệt vời, nhưng đôi lúc cũng thấy choáng váng.”
Câu hỏi 9: Nếu bạn có thể quay ngược thời gian và cho mình một lời khuyên khi mới bắt đầu sự nghiệp, thì đó sẽ là gì?
Nicole Michaelis
Senior UX Writer, Spotify
“Đặt ranh giới và thiết lập ngay từ đầu. Khi bắt đầu sự nghiệp, chúng ta thường rất phấn khích và có thể làm việc quá sức. Nhiều công ty sẽ lợi dụng điều này, và có thể bạn sẽ ghét công việc của mình khi chúng trở nên quá tải.
Điều quan trọng cần ghi nhớ là bạn có quyền thay đổi điều này. Hãy lên tiếng. Sắp xếp chính mình. Thử các quy trình mới. Biết nói không.
Sự nghiệp còn dài, đúng vậy, bạn có làm việc quá sức. Nhưng bạn càng biết cân bằng giữa công việc và cuộc sống – mà không có cảm giác tội lỗi, thì càng tốt.”
John Campbell
Lead UX Writer, Airbnb
“Tôi bắt đầu làm việc với nội dung ở “trung tâm trợ giúp”, các buổi hội thảo trực tuyến, danh sách email, các cổng thông tin khách hàng và những tiện ích khác để mở rộng đội ngũ quản lý tài khoản tại SaaS.
Đó không phải kiểu viết lách mà tôi yêu thích, nhưng tôi thấy có nhiều điều thú vị về chúng. Vì vậy khi có cơ hội làm việc trực tiếp hơn với thiết kế/UX gắn liền với trải nghiệm sản phẩm (thay vì những vấn đề ở cuối quy trình), tôi có thể tạo các trường hợp cụ thể về những gì tôi học được hữu ích như thế nào.
Cuối cùng tôi cũng đạt được điều đó, mặc dù tôi đã dành một thời gian dài lo lắng về sự chuyển hướng trong sự nghiệp hoặc chính xác cần thay đổi điều gì.
Vậy nên, tôi có thể quay lại và nói với chính mình, những lo lắng đó là vô ích, và khi đến với UX Writing, hầu hết đội nhóm/tổ chức đều sẵn lòng chào đón sự giao thoa giữa các lĩnh vực khác liên quan.”
Patrick Stafford
Co-CEO, UX Writers Collective
“Dành ít thời gian vào việc phê bình bản thân. Đó là điều tôi mất nhiều năm để học, và tôi phải cẩn trọng, thậm chí là bây giờ – bớt tự ái khi nghe nhận xét.
Nếu nhận xét khách quan (không phải cho bản thân) hoặc từ ai đó bạn tôn trọng, hãy trân trọng điều đó.
Nhận xét giống như con dao mổ của bác sĩ, tuy đau nhưng sẽ giúp bạn tốt hơn.”
Nicole Whitton
Lead UX Writer, Tide
“UX Writing khá là mới, tôi thường là một trong số ít (đôi khi là duy nhất) là UX Writer trong một nhóm hoặc một công ty.
Tôi học cách tiếp cận với những cây viết UX khác và xây dựng mạng lưới hỗ trợ công việc của mình. Thật sự đáng quý khi có đồng nghiệp hiểu một phần công việc bạn đang làm.”
Dan Adams
UX Writer, Google
“Hãy CHỌN KỸ những dự án bạn làm việc.
Ở giai đoạn mới bắt đầu sự nghiệp, tôi nhận bất kỳ việc nào đến tay; đặc biệt là khi tôi làm việc tự do. Nhưng khi bạn có một chút kinh nghiệm, và bắt đầu xây dựng portfolio, bạn có thể bắt đầu các dự án thực sự hấp dẫn bạn, với các công ty có cùng giá trị với bạn.
Áp dụng điều tương tự với “văn hoá” nữa. Nếu mọi người không đối xử tốt với bạn hoặc không đánh giá cao công việc của bạn, hãy rời đi. Bạn sẽ không bao giờ tiếc nuối điều đó.
Khi là một cây viết, bạn sẽ thường mắc “hội chứng kẻ mạo danh”. Nội dung copy là một thứ tương đối chủ quan, mọi người luôn có quan điểm về những gì bạn viết. Tôi đã từng bị luật sư viết lại câu của mình bởi vì họ thích lựa chọn ngôn từ của họ. Trừ phi có lý do liên quan đến pháp lý để làm điều đó, bạn có thể đề xuất lại với họ. Dẫu sao, bạn là người bảo vệ thương hiệu của mình.
Hãy nhớ rằng những nhà văn giàu kinh nghiệm nhất thường sử dụng khả năng phán đoán tốt nhất của họ (hay còn gọi là: chắp cánh cho nó). Bạn không cô đơn.”